Σύντομη περιγραφή

Κατανοώντας ότι η διατήρηση της βιοποικιλότητας βασίζεται πρωτίστως στην τεκμηριωμένη καταλογογράφηση των ειδών σε μία περιοχή, το Εργαστήριο Οικολογίας και Διατήρησης της Βιοποικιλότητας έχει μακροχρόνια ερευνητική εμπειρία στον τομέα της συστηματικής (κυρίως) των αραχνών και της καταγραφής της βιοποικιλότητας αρθροπόδων της Ελλάδας. Η έρευνά μας εστιάζει σε ταξινομικές αναθεωρήσεις σημαντικών ταξινομικών ομάδων, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής νέων ειδών για την επιστήμη, καθώς και σε εκτεταμένη έρευνα πεδίου που οδηγεί σε νέα και πληρέστερα δεδομένα κατανομής των χερσαίων αρθροπόδων στην ηπειρωτική και νησιωτική Ελλάδα. Παράλληλα, μέσω των οικολογικών πειραμάτων μας, εξετάζουμε την επίδραση του τύπου του οικοτόπου, του υψομέτρου, του κλίματος και των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στη δομή των κοινοτήτων αρθροπόδων, με απώτερο στόχο τον προσδιορισμό ειδών-δεικτών για την κατάσταση των οικοτόπων και τη δημιουργία δεδομένων χρονοσειρών για την δυναμική παρακολούθηση των κοινοτήτων αρθροπόδων μετά από μεγάλης κλίμακας οικολογικές διαταραχές. Το εργαστήριό μας είναι υπεύθυνο για τη δημιουργία του πρώτου εθνικού ηλεκτρονικού καταλόγου αραχνών (Spiders of Greece, Έκδοση 1.0, https://araneae.nmbe.ch/spidonet και πρόσφατα ενημερωμένο στη δεύτερη ηλεκτρονική του έκδοση, Zenodo, V1, DOI https://zenodo.org/records/16683438). Οι γνώσεις που αποκτήσαμε από τη δυναμική αποδελτίωση της βιβλιογραφίας και τα νέα δεδομένα καταγραφής ειδών που δημιουργήθηκαν από το εργαστήριό μας επέτρεψαν την κριτική αξιολόγηση της κατάστασης διατήρησης των αραχνών και την ένταξη 202 ειδών στον εθνικό Κόκκινο Βιβλίο των απειλούμενων ειδών και 161 ελληνικών ενδημικών ειδών στον παγκόσμιο κατάλογο της IUCN. Ξεχωριστό κομμάτι της έρευνας που διεξάγουμε είναι η συμβολή στη γνώση για τα επικίνδυνα ζώα για την ανθρώπινη υγεία μέσω της καταγραφής και της ενημέρωσης σχετικά με δήγματα από δηλητηριώδεις αράχνες και της μελέτης των δηλητηρίων τους.

Συστηματική και οικολογία αρθροπόδων, οικολογία εδαφικών βιοκοινοτήτων ασπονδύλων (επίδραση της φωτιάς, της κλιματικής αλλαγής, ανθρωπογενών παρεμβάσεων στη φύση), νησιωτική βιογεωγραφία και πρότυπα κατανομής, δημιουργία και διαχείρηση βάσεων δεδομένων, δηλητήρια αραχνών/δηλητηριώδεις αράχνες.

  • 2023-2024 Επιστημονικά Υπεύθυνη του έργου: «Εκτίμηση της κατάστασης διατήρησης των δύο στενοενδημικών αραχνών της Κρήτης Chaetopelma lymberakisi και Macrothele cretica με τη χρήση οικολογικών και μοριακών δεδομένων» (εγκριτική επιστολή Α.Π. 61171/26.01.2023, ΑΔΑ: Ψ1Ξ346Μ77Γ-Λ1Ν), στο πλαίσιο της Προκήρυξης «Δράσεις προστασίας, διατήρησης και ανάδειξης της βιοποικιλότητας. Μελέτες πεδίου ενδημικών, απειλούμενων και εθνικής σημασίας ειδών της Ελλάδας» (Α.Π. 51255/04.07.2022) Προϋπολογισμός: 10.000 €.
  • 2023-2025 Μέλος της επιστημονικής ομάδας του έργου «Καταγραφή της βιοποικιλότητας ασπόνδυλων οργανισμών και της παρουσίας του ανθρώπου στις βραχονησίδες του Αιγαίου» (Αριθ. Πρωτ. 20804/04-07-2023 Διακήρυξη διενέργειας διαγωνισμού με ανοικτή διαδικασία για τη Σύμβαση των Γενικών Υπηρεσιών με τίτλο «Καταγραφή της βιοποικιλότητας ασπόνδυλων οργανισμών και της παρουσίας του ανθρώπου στις βραχονησίδες του Αιγαίου» [ΑΔΑΜ 23PROC013004876]). Προϋπολογισμός: 128.700,00€.
  • 2024-2025    Μέλος της επιστημονικής ομάδας του έργου με κωδικό έρευνας 21551 και τίτλο: «Εποπτεία και Αξιολόγηση του Καθεστώτος Διατήρησης ειδών ασπονδύλων (πλην θαλασσίων) κοινοτικού και εθνικού ενδιαφέροντος στην Ελλάδα». Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α.)(ΑΔΑ: “Ρ93Ζ46ΨΖ2Ν-9Λ0”).
  • 2025-2026 Μέλος της επιστημονικής ομάδας του έργου με τίτλο «Δίκτυο Παρατήρησης, Ανάλυσης, Ανάδειξης & Προστασίας Βιοποικιλότητας Θαλάσσιου Πάρκου Νησίδων Νοτίου Αιγαίου – BiONIsle (BiONIsle)» (ΠΚ,ΚΑ 11703) στο πλαίσιο του SUB1.1: Συμπράξεις Ερευνητικής Αριστείας / Clusters of Research Excellence(CREs), με κωδ. ΟΠΣ ΤΑ 5180519. Χρηματοδότηση: Ελλάδα 2.0 ΕΘΝΙΚΟ / ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ και ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ / Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού. Συνολικός προϋπολογισμός έργου: 1.750.000,00 €. Συνολικός προϋπολογισμός έργου για το Πανεπιστήμιο Κρήτης : 430.000,00 €.
  • 2025-2026         Μέλος της επιστημονικής ομάδας του έργου με τίτλο “Βιοποικιλότητα στους αρχαιολογικούς χώρους – ΒΙΑΣ ΙΙ”, προγραμματική σύμβαση μεταξύ Υπουργείου Πολιτισμού, Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου Αθηνών και Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών. Προϋπολογισμός: 1.090.000 €.

  1. Pitta, E., Zografou, K., Poursanidis, D. and Chatzaki M. 2019. Effects of climate on spider beta diversity across different Mediterranean habitat types. Biodiversity and Conservation [doi: 10.1007/s10531-019-01860-2]
  2. Ribeiro de Oliveira-Mendes, B.B., Chatzaki, M., Sales-Medina, D. F., Gomes Leal, H., van der Veer, R., Lago Biscoto, G., Mendes Gonçalves, P., da Silva, T.S., Guerra-Duarte, C., Kalapothakis, E. and Horta, C.C.R. 2020. From taxonomy to molecular characterization of brown spider venom: An overview focused on Loxosceles similis. Toxicon,Vol. 173: 5-19 [doi: 10.1016/j.toxicon.2019.11.002].
  3. Milano, F., Blick, T., Cardoso, P., Chatzaki, M. et al. 2021. Spider conservation in Europe: a review. Biological Conservation, Vol.: 256 [doi: 10.1016/j.biocon.2021.109020]
  4. Vázquez, M. M., Herrerab, I.M.A., Justb, P., Lermab, A.C.R., Chatzaki, M., Hellere, T.L. and Král, J. 2021. A new opilioacarid species (Parasitiformes: Opilioacarida) from Crete (Greece) with notes on its karyotype. Acarologia Vol. 61(3): 548-563 [doi: 10.24349/acarologia/20214449]
  5. Chatzaki, M. 2021. Description of new ground spider species (Gnaphosidae, Araneae) from mainland Greece. Taxonomy Vol. 1: 374–394 [doi: https://doi.org/10.3390/taxonomy1040028]
  6. Mammola S., et al. (10th position, 65 authors in total) 2022. An expert-curated global database of online newspaper articles on spiders and spider bites. Scientific Data, Vol. 9: 1-12 [doi: 10.1038/s41597-022-01197-6]
  7. Král, J., Ávila Herrera, I.M., Šťáhlavský, F., Sadílek, D., Pavelka, J., Chatzaki, M. and Huber, B.A. 2022. Karyotype differentiation and male meiosis in European clades of the spider genus Pholcus (Araneae, Pholcidae). Comparative Cytogenetics Vol. 16(4): 185-209 [doi: https://doi.org/10.3897/CompCytogen.v16i4.85059]
  8. Pitta, E. and Chatzaki, M. 2022. Faunistic and zoogeographic analysis of sac and ground spiders (Cheiracanthiidae, Clubionidae and Gnaphosidae) in mainland Greece. Arachnologische Mitteilungen Vol. 64(1): 34-50 [doi: dx.doi.org/10.30963/aramit6405″ \t “_blank]
  9. Bolanakis, G., Paragkamian, S., Chatzaki, M., Kotitsa, N., Kardaki, L. and Trichas, A. 2024. The conservation status of the Cretan Endemic Arthropods under Natura 2000 network Biodiversity and Conservation[https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-2671168/v1]
  10. Bolanakis, G., Paragkamian, S., Maroulis, M, Kontos, P., Poursanidis, D., Nikolakakis, M., Trichas A. and Chatzaki, M. 2025. Weaving together the Past, Present and Future of Greek Arachnofauna: Biodiversity, Knowledge Gaps and Conservation. Insect Conservation and Diversity. DOI: 10.1111/icad.70019.

Ονοματεπώνυμο Ιδιότητα
Κανιαδάκη Μαλαματένια Υποψήφια Διδάκτωρ
Mgr. Veronika Grygarova Μεταπτυχιακή φοιτήτρια
Παναγιώτης Κοντός Εξωτερικός συνεργάτης

No data found.

Πληροφορίες

Διευθύντρια

Αλεξίου – Χατζάκη Μαρία, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια

+30 25510 30636

mchatzak@mbg.duth.gr

Τμήμα Μοριακής Βιολογίας & Γενετικής, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Δραγάνα, Αλεξανδρούπολη